ศูนย์การเรียนชุมชนธรรมชาติบ้านห้วยพ่าน

ศูนย์การเรียนชุมชนธรรมชาติบ้านห้วยพ่าน
หมู่ 13 ต.เปือ อ.เชียงกลาง  จ.น่าน

ความเป็นมา

บ้านห้วยพ่าน เป็นหมู่บ้านเล็กๆ เพียง 45 หลังคาเรือน ที่หมู่บ้านแห่งนี้ไม่เคยมีโรงเรียน ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาเด็กๆ ต้องเดินทางออกไปเรียนหนังสือที่หมู่บ้านอื่น ใกล้ที่สุด 10 ก.ม. และไกลที่สุด 120 ก.ม. (โรงเรียนศึกษาสงเคราะห์ อ.เวียงสา จ.น่าน)

ชาวห้วยพ่านร่วมกันอนุรักษ์ป่ามากกกว่าหนึ่งหมื่นไร่ มายาวนานกว่า 30 ปี และเมื่อ 10 กว่าปีที่ผ่านมา พวกเขาจัดทำเขตอนุรักษ์พันธุ์สัตว์น้ำในลำน้ำน่านและลำห้วยพ่าน กติกาชุมชนทุกคนร่วมกันรักษาด้วยความเข้มแข็ง ส่งผลให้แนวทางการอนุรักษ์เป็นสิ่งที่จับต้องได้ ทั้งผืนป่า สายน้ำ และแผ่นดิน กลายเป็นซุปเปอร์มาร์เก็ตที่นำมาซึ่งความมั่นคงทางอาหารของชุมชน และวัฒนธรรมชุมชนเป็นโซ่สายใยผนึกรวมทุกคนไว้เป็นหนึ่งเดียว

จุดแข็งตามแนวทางอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติของชาวห้วยพ่าน ได้นำมาซึ่งความมั่นคงของฐานทรัพยากรชุมชน ได้แก่ ดิน น้ำ ป่า ความมั่นคงทางอาหารและวัฒนธรรมชุมชน ดังนั้นการศึกษาของชุมชนจึงได้นำสิ่งเหล่านั้นมาพัฒนาเป็นหลักสูตรชุมชนบูรณาการกับหลักสูตรแกนกลางที่กระทรวงศึกษาธิการกำหนด

หลักสูตรมรดกห้วยพ่าน

การก่อสร้างศูนย์การเรียน

ตั้งแต่ปี 2555 เป็นต้นมา ชาวห้วยพ่านเริ่มลงมือสร้างโรงเรียนด้วยแรงงานชุมชน เพื่อเป็นสถานที่เรียนหนังสือและรวบรวมลูกหลานกลับบ้าน โดยมีมูลนิธิส่งเสริมพัฒนาเด็กและเยาวชนร่วมเป็นกำลังหลักในการทำงานด้วย และสร้างเสร็จสมบูรณ์เมื่อต้นเดือนพฤษภาคม 2556

การยื่นจัดตั้งศูนย์การเรียน

ต่อมาวันที่ 15 พฤษภาคม 2556 โรงเรียนชุมชนเริ่มเปิดทำการเรียนการสอน โดยมีสถานะเป็นห้องเรียนสาขาของโรงเรียนบ้านน้ำอ้อ ต.เปือ อ.เชียงกลาง จ.น่าน และระหว่างนั้นชาวห้วยพ่านก็ได้ยื่นเอกสารขอจัดตั้ง “ศูนย์การเรียน” เพื่อจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานในระดับชั้นประถมศึกษาปี 1-6 ตามกฎกระทรวงว่าด้วยสิทธิขององค์กรชุมชนและองค์กรเอกชนในการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานในศูนย์การเรียน พ.ศ.2555 กับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา เขต 2 (สพป.น่าน เขต 2) กระทั่งได้รับประกาศอนุญาตเมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 2557

“ศูนย์การเรียนชุมชนธรรมชาติบ้านห้วยพ่าน” สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) กระทรวงศึกษาธิการ จึงมีสถานะเป็นสถานศึกษาที่กระทรวงศึกษาธิการอนุญาต โดยเปิดทำการเรียนการสอนในระดับประถมศึกษา และปีการศึกษา 2559 เปิดขยายโอกาสทางการศึกษาจัดการเรียนการสอนในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น

การจัดการศึกษา

ในจัดการศึกษาแบ่งเป็น 3 ช่วงชั้น คือ ช่วงชั้นที่ 1 ระดับ ป.1-3 ช่วงชั้นที่ 2 ระดับ ป.4-6 และช่วงชั้นที่ 3 ระดับ ม.1-3 โดยมีรูปแบบวิธีจัดการเรียนการสอนในรูปแบบ PBL – Problem Base Learning ภายใต้เป้าหมายหลักสูตรแกนกลางที่กระทรวงศึกษาธิการกำหนด ควบคู่กับหลักสูตรแกนกลางของชุมชน

แม้ว่าในวันข้างหน้าเมื่อเด็กๆ เติบโต ส่วนหนึ่งเขาอาจเลือกทางใหม่ไม่กลับคืนสู่ถิ่น แต่ชาวห้วยพ่านเชื่อว่าเด็กอีกจำนวนหนึ่งจะดำรงชีวิตตามวิถีของพ่อแม่ ซึ่งเมื่อเขาเหล่านั้นเติบโตในหมู่บ้าน ในอนาคตเด็กกลุ่มนี้จะกลายเป็นผู้ใหญ่บ้าน เป็นสมาชิก อบต. เป็นกรรมการชุมชน เป็นสมาชิกชุมชนที่มีคุณภาพ

ดังนั้นการจัดการศึกษาให้กับลูกหลานในวันนี้ จึงไม่ต่างจากการบ่มเพาะดูแลต้นไม้เล็กๆ เหล่านี้มีรากแก้วที่แข็งแรง ให้เมล็ดพันธุ์จากป่าพร้อมที่จะเติบโตงอกงามต่อไป ซึ่งชาวห้วยพ่าน มีความเชื่อมั่นว่า การจัดการศึกษาโดยชุมชนเล็กๆ จะเป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาของชาติ หล่อหลอมและบ่มเพาะสร้างพลเมืองที่มีจิตสำนึกรับผิดชอบต่อตนเอง

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *